Antoryum Çiçeği Bakımı

Antoryum Nedir? Renkli Kısım Neden Haftalarca Solmaz?

Antoryum, Araceae familyasından, parlak kalp biçimli yaprakları ve mumsu görünümlü renkli "çiçekleri" için yetiştirilen tropikal bir saksı bitkisidir. En yaygın satılan tür olan Anthurium andraeanum, Kolombiya ile Ekvador'un nemli ormanlarından gelir; İngilizcede flamingo flower, yani flamingo çiçeği diye anılır. Barış çiçeği (Spathiphyllum) ve deve tabanı (Monstera) ile aynı aileden olduğu için bakımı da onlara benzer.

Kırmızı, pembe, beyaz ya da yeşil renkte gördüğünüz parlak bölüm aslında bir taç yaprak değil, spata adı verilen başkalaşmış bir yapraktır. Ortasındaki dik, mum biçimli çıkıntıya spadiks denir; asıl çiçekler, bu çıkıntının üzerindeki çok sayıda küçük noktadır. Spata yaprak dokusundan oluştuğu için bir taç yaprak kadar kolay solmaz. RHS'ye göre bu renkli yapılar yıl içinde tekrar tekrar çıkar ve her biri birkaç hafta dayanır.

Doğada antoryumların çoğu epifittir: toprakta değil, ağaç gövdelerinde, yosunlu kabuğa tutunarak yaşarlar; tıpkı orkideler gibi. Bu bilgi bakımın geri kalanını açıklar. Kökler havaya alışkındır, sürekli ıslak ve sıkışık toprakta nefes alamaz ve çürür. Havadar karışım, dikkatli sulama ve nemli hava isteği buradan gelir. Orkide yetiştiriyorsanız kolaylık yaşarsınız; iki bitkinin ihtiyaçları birbirine çok yakındır (bkz. orkide bakımı nasıl yapılır).

Evde en sık görülen antoryum çeşitleri

• Anthurium andraeanum: Klasik kırmızı, kalp biçimli spatalı antoryum; RHS'nin Bahçe Değeri Ödülü'nü (AGM) almıştır.
• Anthurium scherzerianum: Spadiksi kıvrık, "domuz kuyruğu" gibi duran daha küçük tür; o da AGM sahibidir.
• 'White Champion' ve 'Zizou': İlki önce açık yeşil açıp sonra beyaza dönen, ikincisi pembe spatalı ve mor spadiksli çeşitlerdir.
• Anthurium crystallinum: Çiçeğinden çok gümüşi damarlı, iri yaprakları için yetiştirilir.

Antoryum Çiçeği Nerede Durmalı?

Antoryum, doğu ya da batı cepheli bir pencerenin önünde veya güney penceresinde tül ya da ince stor arkasında, yani bol ama dolaylı ışık alan bir yerde durmalıdır. RHS iki sınırı net çizer: yaz güneşine doğrudan maruz kalan yapraklar yanar, yetersiz ışıkta ise bitki çiçek açmaz. Evin ortasında, pencereden birkaç metre uzakta duran bir antoryum yaşamaya devam eder ama yeni spata çıkarmayı bırakır.

Oda oda uygun yerler

• Banyo: Pencereli ve aydınlık bir banyo, RHS'nin de önerdiği gibi en ideal yerdir; buharlı hava antoryumun sevdiği nemi sağlar. Penceresiz banyo ise ışık yetmediği için uygun değildir. Başka seçenekler için banyoda yetişen bitkiler yazımıza bakabilirsiniz.
• Salon: Doğu penceresinin yanındaki bir sehpa ya da batı penceresinin tül arkası. Pencere pervazına tam yapıştırmayın; kışın cam soğuk olur.
• Mutfak: Ocak buharı nem sağlar ama ocağa ve fırına yakın konumdan kaçının; ani ısı dalgası yaprakları kurutur.
• Ofis: Pencereye yakın bir masa uygundur. Klima çıkışının altı ise en sık yaptığımız uyarıdır; kuru ve soğuk hava akımı yaprak uçlarını kahverengileştirir.

Her sulamada saksıyı çeyrek tur çevirmek, yaprakların tek yöne, ışığa doğru eğilmesini önler. Bitkinin yerini sık sık değiştirmeyin; yeni bir konuma uyum sağlaması birkaç hafta sürer ve bu sürede bir iki yaprak sararabilir.

Antoryum Nasıl ve Ne Sıklıkla Sulanır?

Antoryum, parmağınızı toprağa yaklaşık 5 cm batırdığınızda toprak kuru hissedildiğinde sulanır; RHS'nin önerdiği ölçü budur. Sabit bir gün sayısı vermek doğru değildir, çünkü ihtiyaç mevsime, saksının boyuna ve odanın sıcaklığına göre değişir. Pratikte bu, yaz aylarında çoğu evde haftada bir civarına, kışın ise daha seyrek bir düzene denk gelir.

1. Toprağı kontrol edinİşaret parmağınızı ikinci boğumuna kadar toprağa batırın. Nem hissediyorsanız bekleyin. Saksıyı kaldırıp ağırlığını tanımak da işe yarar; kuru saksı belirgin biçimde hafiftir.
2. Suyu oda sıcaklığına getirinRHS'ye göre soğuk su antoryuma zarar verebilir. Suyu bir gece önceden doldurup odada bekletmek hem sıcaklığı eşitler hem de işinizi kolaylaştırır.
3. Doğru suyu seçinAntoryum asidik ortam sever. Kireçli (sert) musluk suyu zamanla toprağı alkali yapar; bu yüzden RHS yağmur suyunu ya da filtrelenmiş suyu önerir. İstanbul gibi suyu sert olabilen şehirlerde arıtma cihazı suyu ya da filtre sürahisi iyi bir çözümdür.
4. Bol ama bir kerede verinSuyu, saksının dibindeki delikten akana kadar yavaşça verin. Böylece kök topunun tamamı ıslanır.
5. Tabağı boşaltınOn beş dakika sonra saksı tabağında biriken suyu dökün. Uzun süre suyun içinde duran kökler havasız kalır ve çürür; bu, antoryum kaybının en yaygın nedenidir.

Çiçekçi olarak gözlemimiz şu: bize "antoryumum öldü" diye gelen soruların büyük çoğunluğu susuzluktan değil, fazla sevgiden yani fazla sulamadan kaynaklanıyor. Az sulanan antoryum yapraklarını hafifçe sarkıtarak uyarır ve sulandığında birkaç saatte toparlanır; kökü çürüyen bir bitkiyi geri getirmek ise çok daha zordur.

Antoryum Nem ve Sıcaklık İhtiyacı

Antoryum yıl boyunca 18–30 °C arasında tutulmalıdır; RHS'ye göre 10 °C ve altındaki sıcaklıklar bitkiye zarar verir, hatta öldürebilir. Tropikal kökeni nedeniyle nemli havayı da sever. Kaloriferle ısıtılan evlerde hava çoğu zaman bunun için fazla kurudur ve ilk belirti yaprak kenarlarının kahverengileşmesidir.

Nem nasıl artırılır?

• Islak çakıllı tepsi: Saksıyı, içinde ıslak çakıl bulunan daha geniş bir tepsinin üstüne koyun. Su buharlaştıkça bitkinin çevresindeki havayı nemlendirir. Saksının dibi suya değmemeli.
• Bitkileri gruplayın: Birkaç saksıyı yan yana koymak, aralarında daha nemli bir mikro ortam oluşturur.
• Yaprağa püskürtme: RHS düzenli püskürtmeyi önerir. Bizim önerimiz bunu sabah yapmak ve suyu spatanın üstüne değil yapraklara vermek; spatada kuruyan kireçli su iz bırakabilir.

Nemin bitkiler için neden bu kadar önemli olduğunu ayrıntılı merak ediyorsanız bitkileriniz için nem neden önemlidir yazımızı okuyabilirsiniz.

Antoryum Saksısı ve Toprağı Nasıl Olmalı?

Antoryum saksısı dibinde drenaj deliği olan ve eski saksıdan yalnızca bir boy büyük bir saksı olmalıdır. RHS, çok büyük saksının toprağı uzun süre ıslak tuttuğunu ve kök çürümesi riskini artırdığını vurgular. Malzeme ikinci plandadır: plastik saksı nemi daha uzun tutar, pişmiş toprak daha hızlı kurur. Önemli olan fazla suyun dışarı akabilmesidir.

Hazır toprak alacaksanız "orkide toprağı" ile "asidik bitki toprağı"nı yarı yarıya karıştırmak, RHS karışımına yakın bir sonuç verir. Karışım avucunuzda sıkıldığında çamur gibi topaklanmamalı, dağılabilmelidir.

Saksı değişimi adım adım

1. Zamanı seçinKökler drenaj deliğinden çıkıyorsa ya da su toprağa işlemeden hemen akıp gidiyorsa saksı küçük gelmiştir. En uygun dönem büyümenin başladığı ilkbahardır.
2. Eldiven takınRHS, antoryumun özsuyunun tahriş edici olduğunu belirtir; bitkiye elle müdahale ederken eldiven kullanın.
3. Kökleri inceleyinSağlıklı kökler etli, açık renkli ve serttir. Kahverengi, yumuşak ve kötü kokulu kökleri temiz bir makasla kesin.
4. Aynı derinliğe dikinBitkiyi eskisiyle aynı seviyede yerleştirin, karışımı hafifçe bastırın; sıkıştırmayın.
5. İlk suyu ölçülü verinBir kez sulayın, sonra toprağın 5 cm'si kuruyana kadar bekleyin. Yeni toprak nemi daha uzun tutar.

Antoryum Gübresi ve Budaması

Antoryum, Nisan'dan Ekim'e kadar büyüme döneminde düzenli olarak orkide gübresiyle beslenmelidir; RHS, iki bitkinin ihtiyaçları benzer olduğu için orkide gübresini önerir. Kışın büyüme yavaşladığında gübreye ara verin. Gübreyi her zaman nemli toprağa verin; kuru köke verilen gübre kökü yakabilir. Paketteki dozun üzerine çıkmayın, fazla gübre daha çok çiçek değil yanık yaprak uçları getirir.

Budama gerekmez. Yapılacak tek şey, kuruyan yaprakları ve rengi solmuş çiçek saplarını dipten kesmektir. Spata yeşile dönüp matlaştığında ya da kahverengileştiğinde sapı tabana en yakın noktadan kesin; bitki enerjisini yeni çiçeklere yönlendirir. Makası kullanmadan önce silin, işlem sırasında eldiven takın.

Antoryum Çiçeği Nasıl Çoğaltılır?

Antoryum üç yolla çoğaltılır: kök bölme, hava köklü gövde parçasını suda köklendirme ve gövde/rizom çeliği. Üçünde de yeni bitki, kök ya da sürgün verebilecek bir gövde parçasından oluşur. İnternette sık rastlanan "yapraktan çoğaltma" önerisi yanıltıcıdır; sapından koparılmış tek bir yaprak kök salsa bile yeni sürgün vermez. En iyi dönem ilkbahar ve yaz başıdır.

1. Kök bölme (en kolay yöntem)

Saksıda birden fazla gövde grubu olan bir antoryum, saksı değişimi sırasında bölünebilir. Bitkiyi saksıdan çıkarın, toprağı nazikçe silkeleyin ve her parçada hem yaprak hem kök kalacak şekilde elle ayırın. Gerekirse temiz bir bıçak kullanın. Her parçayı kendi saksısına, yukarıdaki asidik karışımla dikin. Bölünen her parça anaç bitkiyle aynı çeşidin özelliklerini, yani spata rengini ve biçimini korur.

2. Hava kökü olan gövde parçasını suda köklendirme

Yaşlı antoryumlarda gövde uzar ve gövdenin alt kısmında kahverengi, kalın hava kökleri görülür. Üzerinde birkaç yaprak ve en az bir hava kökü bulunan bir gövde parçasını kesin, sıcak ve aydınlık bir yerde bir bardak suya koyun. RHS'ye göre parça kısa sürede kök salar; kökler birkaç santimetreye ulaştığında saksıya alabilirsiniz. Suyu birkaç günde bir tazeleyin.

3. Gövde veya rizom çeliği

Yapraksız bir gövde ya da rizom parçasında da uyuyan gözler bulunur. Bu parçayı asidik, torfsuz toprağa yatırın ve kapalı, ısıtmalı bir çoğaltma kabında 21 °C civarında tutun. Evde ısıtmalı kap yoksa saksının üstünü şeffaf bir poşetle kapatıp sıcak bir odada bekletmek benzer nemi sağlar. Uyuyan gözlerden önce kök, sonra sürgün çıkar. Bu yöntem en yavaş olanıdır; sabır ister.

Antoryum Ne Kadar Büyür, Ne Kadar Yaşar?

Saksıda yetiştirilen antoryum genellikle 30 cm civarında boylanır; RHS, ödüllü Anthurium andraeanum ve A. scherzerianum için 10–50 cm boy ve en aralığı verir. Yani antoryum, salonu kaplayan bir bitki değil, sehpaya, konsola ya da pencere önüne sığan kompakt bir bitkidir.

Büyüme yavaştır. İyi koşullarda bitki her yıl birkaç yeni yaprak ve çiçek sapı çıkarır; en alttaki yaşlı yapraklar ise zamanla sararıp dökülür, bu doğaldır. Antoryum çok yıllık bir bitkidir; doğru bakılan bir saksı yıllarca yaşar. Yaşlandıkça gövdesi uzar, alt kısmı çıplaklaşır ve hava kökleri görünür. Bu noktada bitkiyi yukarıda anlattığımız gibi bölüp gençleştirmek iyi bir fikirdir.

• ~30 cmSaksıda tipik boy (RHS)
• 10–50 cmÖdüllü türlerde boy ve en aralığı (RHS)
• 8–15 cmA. andraeanum spatasının uzunluğu

Antoryumda Sık Görülen Sorunlar: Belirti, Neden, Çözüm

Antoryumda sorunların çoğu fazla su, kuru hava, sert güneş ya da soğuk kaynaklıdır; RHS, sıcaklık, nem, uygun su ve asidik toprak sağlandığında bitkinin nadiren sorun çıkardığını belirtir. Tek bir belirtiden kesin teşhis koymak zordur; aşağıdaki tabloyu bir başlangıç noktası olarak kullanın ve önce en olası nedeni düzeltin.

Antoryum Nasıl Kurtarılır? Adım Adım Plan

Kuruyan ya da solan bir antoryumu kurtarmanın ilk adımı köklere bakmaktır, çünkü tedavi kökün durumuna göre tamamen değişir. Toprak ıslak olduğu hâlde bitki sarkıyorsa sorun büyük ihtimalle kök çürümesidir; toprak kuru ve bitki sarkıksa susuzluktur. Aşağıdaki plan en kötü senaryoya, yani çürümeye göre yazıldı.

1. Sulamayı hemen durdurunTabakta su varsa dökün. Bitki toprak kuruyana kadar su almamalı.
2. Bitkiyi saksıdan çıkarınEldiven takın, kök topunu nazikçe çıkarın ve eski toprağı silkeleyin.
3. Çürük kökleri kesinKahverengi-siyah, yumuşak, elde dağılan ve kötü kokan kökler çürümüştür. Silinmiş temiz bir makasla sağlam, açık renkli dokuya kadar kesin.
4. Yaprak yükünü azaltınKök kaybı fazlaysa en yaşlı ve hasarlı yaprakları da dipten alın; kalan kökler daha az yaprağı besler.
5. Taze toprağa, küçük saksıya dikinEski toprağı kullanmayın. Asidik, perlit ve orkide kabuğu içeren havadar karışımla, kalan kök kütlesine uygun, drenajlı bir saksıya dikin. Büyük saksı bu aşamada en büyük hatadır.
6. Sıcak, aydınlık ve nemli bir yere koyun18 °C'nin üzerinde, doğrudan güneş almayan bir yer seçin. Birkaç gün sonra, toprağın 5 cm'si kuruduğunda ilk suyu verin. İyileşme döneminde gübre vermeyin.
7. Sabırlı olunYeni kök ve yaprak çıkması haftalar sürebilir. Kökün tamamı çürümüşse ama gövdede sağlam hava kökleri varsa, sağlam gövde parçasını suda köklendirerek bitkiyi yeniden başlatabilirsiniz.

Kökler sağlamsa ve bitki yine de kötü görünüyorsa neden çoğunlukla çevredir: soğuk bir cam önü, klima akımı, sert güneş ya da kuru hava. Bu durumda saksıya dokunmadan yalnızca konumu düzeltmek genellikle yeterlidir.

Antoryum Zehirli mi? Kedi, Köpek ve Çocuk Güvenliği

Evet, antoryum kedi ve köpekler için toksiktir. Amerikan Hayvanlara Zulmü Önleme Derneği (ASPCA), bitkiyi kediler, köpekler ve atlar için toksik olarak sınıflandırır. Zararlı bileşen çözünmeyen kalsiyum oksalat kristalleridir. Bitki çiğnendiğinde ağızda tahriş, ağız, dil ve dudaklarda ağrı ve şişlik, aşırı salya, kusma ve yutma güçlüğü görülebilir. RHS de bitkinin tüm kısımlarının zehirli olduğunu belirtir ve çocuklarla evcil hayvanların ulaşamayacağı bir yerde tutulmasını önerir.

• Yerleşim: Yavru kedi ya da her şeyi kemiren bir köpek varsa bitkiyi yüksek bir rafa ya da kapalı bir odaya alın; kopan yaprakları ve kesilen çiçekleri yerde bırakmayın.
• Bakım sırasında: Kesme, bölme ve saksı değişiminde eldiven takın; özsu cildi tahriş edebilir.
• Yutma şüphesinde: Evcil hayvanınız için hemen veterinerinize, bir çocuğun yutmasından şüpheleniyorsanız 7/24 hizmet veren 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ne başvurun.

Evcil hayvanlı bir ev için ASPCA'nın toksik olmayan bitkiler arasında saydığı Phalaenopsis orkide daha güvenli bir seçimdir. Riskli diğer bitkiler için evcil hayvanlar için riskli 5 ev bitkisi yazımıza göz atın. Bu bölüm bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi ya da veteriner tavsiyesi değildir.

Kesme Antoryum ve Hediye Olarak Antoryum

Antoryum yalnızca saksıda değil, kesme çiçek olarak da uzun dayanan bir çiçektir; spatası yaprak dokusundan oluştuğu için buketlerde gül ve lilyumdan sonra da canlılığını korur. Kesme antoryum alırsanız saplarını eğik kesip oda sıcaklığındaki temiz suya koyun, suyu iki üç günde bir değiştirin ve vazoyu doğrudan güneşten, meyve tabağından ve kaloriferden uzak tutun. Genel vazo bakımı için vazoda çiçek bakımı yazımıza bakabilirsiniz.

Saksılı antoryum ise yeni eve taşınanlara, ofisine renk isteyen bir iş arkadaşına ya da geçmiş olsun ziyaretine uygun, uzun ömürlü bir hediyedir. RoseBox'ta çiçek göndermek istediğinizde saksı bitkileri de buketler gibi Eyüpsultan atölyemizde hazırlanır ve kart notunuzla birlikte ücretsiz teslim edilir. Saat 17.00'ye kadar verilen çiçek siparişi İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Adana, Gaziantep ve Hatay'da aynı gün adrese ulaşır; Türkiye'nin 81 iline gönderim yapılır.

Antoryumlu saksı ve aranjman modelleri

Aşağıdaki modellerde saksıda antoryum ya da kesme antoryum kullanılıyor. Güncel fiyat ve stok bilgisi ürün sayfalarında yer alır.

• Taş Saksıda Kırmızı AntoryumKlasik kırmızı · İncele
• Bordo Taş Saksıda Kırmızı Multi AntoryumBol çiçekli · İncele
• Saksıda 50 cm Büyük AntoryumSalon ve ofis için · İncele
• Bordo Kutuda Gala, Antoryum ve GüllerKesme antoryumlu · İncele
• Beyaz Papatya ve Yeşil Antoryum BuketiYeşil spatalı · İncele
• Cam Vazoda Protea, Antoryum ve OrtancalarVazolu aranjman · İncele

İlgili kategoriler

• Saksı ÇiçekleriKategoriyi incele →
• Ev BitkileriKategoriyi incele →
• Ofis ÇiçekleriKategoriyi incele →

Bakımı kolay başka seçenekleri karşılaştırmak isterseniz bakımı en kolay saksı bitkileri ve benzer nem seven bir bitki için dua çiçeği bakımı yazılarımıza göz atabilirsiniz.