Nane Çayı Nasıl Yapılır?

Taze Nane Çayı Nasıl Yapılır?

Taze nane çayı, yıkanmış nane yapraklarının üzerine kaynar su dökülüp yaklaşık 10 dakika demlenmesiyle yapılır; Oregon State Üniversitesi Extension bardak başına 2–4 yemek kaşığı taze yaprak önerir.

Bir bardak için ihtiyacınız olan tek şey nane, su ve bir bardak ya da demlik. Ölçüyü bardağa göre ayarlayın; iki bardak yapacaksanız yaprağı ve suyu ikiye katlayın.

1. Naneyi hazırlayın. Dallardan yaprakları ayırın, sararmış ya da lekeli olanları atın ve yaprakları akan suyun altında yıkayın. Extension kaynağı da taze otların demlemeden önce akan suyla durulanmasını söylüyor.
2. Hafifçe ezin. Yaprakları avucunuzda bir kez ovalayın ya da kaşık sırtıyla bastırın. Yaprak hücrelerindeki aromatik yağlar böylece suya daha kolay geçer. Parçalamanıza gerek yok.
3. Suyu kaynatın. Su ısıtıcısında ya da cezvede suyu kaynama noktasına getirin ve ocaktan alın.
4. Yapraklar bardağın dibinde, su üstünde. Nane yapraklarını bardağa koyun, bardağı dolduracak kadar kaynar su ekleyin.
5. Kapatıp bekleyin. Üzerine bir tabak ya da kapak kapatıp yaklaşık 10 dakika demleyin. Kapatmak, aromatik yağların buharla uçmasını azaltır.
6. Süzün ve için. Yaprakları süzgeçle ayırın. Çay yapraklarla ne kadar uzun kalırsa o kadar sert olur; ilk denemede 5–7. dakikada tadına bakıp süreyi kendinize göre ayarlayın.

Extension oranı güçlü bir demleme verir. Daha hafif içmeyi seviyorsanız yaprak miktarını azaltın; süreyi kısaltmak da çayı hafifletir.

Kuru Nane Çayı Nasıl Yapılır?

Kuru nane çayı, bardak başına 1–2 yemek kaşığı kuru nane yaprağının üzerine kaynar su dökülüp yaklaşık 10 dakika demlenmesiyle yapılır; kurutulmuş nane tazesinden daha yoğun olduğu için daha az gerekir.

Oregon State Üniversitesi Extension, kurutulmuş otların tazelere göre üç dört kat yoğun olduğunu ve bir yemek kaşığı taze otun yaklaşık bir çay kaşığı kuruya denk geldiğini belirtir. Aşağıdaki tablo iki yöntemi yan yana koyuyor.

Nane Çayı Kaç Dakika Demlenir, Su Kaç Derece Olmalı?

Nane çayı yaklaşık 10 dakika demlenir ve yeni kaynamış suyla (yaklaşık 93–100 °C) hazırlanır; yapraklar suda kaynatılmaz, kaynar su yapraklara dökülür.

Oregon State Üniversitesi Extension demleme süresi olarak 10 dakika verir. Wikipedia'nın nane çayı maddesi kurutulmuş yapraklar için 93–100 °C su ve 3–15 dakikalık bir aralık bildirir. Yani 10 dakika, aralığın orta-üst kısmında güvenli bir başlangıçtır.

Nane çayı kaynatılır mı?

Hayır, kaynatmak gerekmez. Suyu kaynatıp ocaktan aldıktan sonra yapraklara dökmek yeterlidir. Yaprakları suyla birlikte ocakta tutmak çayın tadını yanık ve sert yöne itebilir; bu bizim mutfak deneyimimiz, kaynağı olan bir ölçüm değil. Suyu önce kaynatıp sonra dökmek, hem içmeye uygun sıcaklığı hem de suyun mikrobiyolojik güvenliğini zaten sağlar.

Süre kısa mı uzun mu olmalı?

Süre arttıkça çay koyulaşır ve sertleşir. Hafif, ferah bir çay için 5–7 dakika, belirgin aroma için 10 dakika yeterli. 15 dakikanın üstüne çıkmanın bir faydası yok. Hazırladığınız çayı oda sıcaklığında saatlerce bekletmeyin; Oregon State Extension artan bitki çaylarının 2 saat içinde buzdolabına konmasını söylüyor.

Nane Limon ve Soğuk Nane Çayı Nasıl Yapılır?

Nane limon çayı, yukarıdaki tarifle demlenip süzülen nane çayına bir dilim limon ya da birkaç damla limon suyu eklenerek yapılır; soğuk nane çayı ise aynı çayı demleyip süzdükten sonra soğutarak hazırlanır.

Nane limon çayı

Çayı normal tarifle demleyin, süzün ve limonu en sonda ekleyin. Limonu yapraklarla birlikte uzun süre bekletmek yerine bardağa sıkmak, tadı kontrol etmenizi kolaylaştırır. Tatlandırmak isterseniz bal ya da şeker kullanabilirsiniz.

Soğuk nane çayı

Sıcak tarifle demleyin, süzün, oda sıcaklığında soğumaya bırakıp buzdolabına koyun ve servis ederken buz ekleyin. Çayı ilk 2 saat içinde buzdolabına koymak, extension kaynağının önerisidir. Üzerine taze nane yaprağı ve limon dilimi koyarak servis edebilirsiniz.

Hangi Nane? Çay İçin Mentha Türleri

Nane, Mentha cinsinin ortak adıdır; bu cinste yaklaşık 18–24 tür bulunur ve çay için en yaygın olanlar yeşil nane (Mentha spicata) ile mentol baskın peppermint'tir (Mentha × piperita).

Wikipedia'nın Mentha maddesine göre türlerin kokusu farklı bileşenlerden gelir: yeşil nanede karvon, peppermint'te mentol baskındır. Nane çayı maddesi de en yaygın çaylar olarak peppermint ve spearmint çaylarını sayar.

Elinizdeki naneyi nasıl ayırt edersiniz?

RHS, yeşil nanenin yapraklarını tatlı kokulu, oval, sivri uçlu ve tırtıklı, 5–9 cm uzunlukta olarak tarif eder. RHS peppermint için mor tonlu gövde ve yaprakları tarif eder. Pratikte peppermint'in kokusu daha keskin ve mentollü, yeşil nanenin daha tatlıdır. Yine de tür konusunda emin değilseniz kokuya güvenmeyin; bitkiyi aldığınız yerden Latince adını sorun.

Elma nanesi (M. suaveolens) ve at nanesi (M. longifolia) gibi başka türler de vardır; bunlar çay kültüründe daha az yaygındır.

Nane Nasıl Kurutulur ve Saklanır?

Nane, sabah çiğ kalktıktan sonra, çiçek tomurcukları açılmadan toplanıp kurutucuda yaklaşık 35–46 °C'de 1–4 saatte veya kâğıt torbada 5–10 günde kurutulabilir; yapraklar ve saplar kırılıp ufalandığında hazırdır.

Bu bilgiler Oregon State Üniversitesi Extension'ın otları kurutma rehberinden. Evde yetiştirdiğiniz naneyi kurutarak kış aylarında da çay yapabilirsiniz.

1. Doğru zamanda toplayın. Extension, otların çiçek tomurcukları açılmadan hemen önce, sabahın erken saatlerinde çiğ kuruduktan sonra toplanmasını önerir.
2. Yıkayın ve iyice kurulayın. Yaprakların ıslak kalması kurumayı yavaşlatır ve küf riskini artırır.
3. Kurutma yönteminizi seçin. Kurutucuda 95–115 °F (yaklaşık 35–46 °C) 1–4 saat; nemli bölgelerde 125 °F'ye (yaklaşık 52 °C) kadar çıkılabilir. Havada kurutmada nane gibi yumuşak yapraklı otlar havalandırma delikli bir kâğıt torbada 5–10 günde kurur.
4. Kuruluğu kontrol edin. Yapraklar ufalanıyor, saplar bükülünce kırılıyorsa kuruma tamamdır.
5. Hava almayan kapta saklayın. Serin ve karanlık yerde, kapalı kavanozda bütün yapraklı hâlde tutun. Extension kuru otların kalitesini altı ay ile bir yıl koruduğunu belirtir; bütün yapraklar öğütülmüş otlara göre daha uzun dayanır.

Evde Nane Yetiştirme

Nane, tam güneşte ya da yarı gölgede, nemli ama iyi süzülen toprakta kolayca yetişen çok yıllık bir bitkidir; RHS, köklerle yayılarak taşkınlık yaptığı için saksıda yetiştirilmesini önerir.

• Kap: Derin bir saksı seçin. RHS, kök yayılımını sınırlamak için derin kapta yetiştirmeyi, hatta kabı toprağa gömmeyi önerir.
• Işık ve toprak: Tam güneş ya da yarı gölge; toprak nemli ama suyu iyi geçiren olmalı. Saksıdaki nane yazın düzenli sulanmalı.
• Çoğaltma: Tohumla, ilkbahar ya da sonbaharda bölerek veya yumuşak sürgün çeliğiyle (bir dalı suya koyup köklendirerek) çoğaltılabilir. Çelikle çoğaltma adımları için pratik bitki çoğaltma yöntemleri yazımıza bakabilirsiniz.
• Hasat: Genç sürgünleri düzenli toplamak bitkinin gür ve kompakt kalmasını sağlar. Çiçeklendikten sonra bitkiyi dipten yaklaşık 5 cm yüksekliğe kadar kesmek taze sürgün getirir.
• Sorunlar: RHS nane pası (mantar hastalığı) ve yaprak biti gibi zararlıları sayar. Pas görünen yaprakları çaya katmayın.
• Saksı değişimi: RHS, nane güçlü büyüdüğü için birkaç yılda bir saksının değiştirilmesini önerir.

Balkonda aromatik bitkilerle ilgileniyorsanız bakımı en kolay saksı bitkileri listemiz de yardımcı olabilir. Çay için yetiştireceğiniz naneyi tohum, fide ya da yenilebilir bitki olarak satıldığı yerden alın ve üzerine ilaç sıkmayın; Oregon State Extension'ın uyarısıyla, yalnızca içmeye güvenli olduğunu bildiğiniz bitkiyi demleyin.

Nane Çayı Kimler İçin Dikkat Gerektirir?

Nane çayı kafein içermez ve ABD Ulusal Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Merkezi'ne (NCCIH) göre peppermint çayı güvenli görünür; ancak hamilelik, reflü, ilaç kullanımı ve bebeklerde dikkatli olunmalıdır.

Kanıt düzeyi: ne biliniyor?

NCCIH'in peppermint yağı sayfasına göre barsakta açılan kaplamalı peppermint yağı kapsülleri irritabl barsak sendromu belirtilerini plaseboya göre hafifletebilir; bu kanıt yağ kapsülleri içindir. Nane çayı için aynı düzeyde klinik kanıt yok. Bu yüzden nane çayını bir tedavi yerine, hoş kokulu, kafeinsiz bir sıcak içecek olarak görmek doğrudur. Wikipedia'nın nane çayı maddesi, olası faydaların büyük bölümünün laboratuvar çalışmalarına dayandığını belirtir.

Hamilelik ve emzirme

NCCIH, gıdalarda bulunan miktarlarda ağızdan nane alımının hamilelikte ve emzirmede büyük olasılıkla güvenli olduğunu, tıbbi miktarlar için ise yeterli güvenlik verisi bulunmadığını söyler. Hamileyseniz miktarı ve sıklığı doktorunuzla netleştirin. Mentha pulegium (yarpuz) çayını ve herhangi bir nane yağını hamilelikte kullanmayın.

Reflü ve mide yanması

NCCIH, peppermint yağının yaygın yan etkileri arasında mide yanmasını, bulantıyı, karın ağrısını ve ağız kuruluğunu sayar. Bu bilgi yağ için verilmiştir, çay için değil; ama reflünüz ya da sık mide yanmanız varsa nane çayının sizde yakınmayı artırıp artırmadığını izleyin ve belirti artarsa içmeyi bırakıp hekime danışın.

İlaç kullananlar

NCCIH genel bir uyarı yapar: bazı bitkiler ve ilaçlar zararlı biçimde etkileşebilir; herhangi bir bitkisel ürünü kullanmadan önce sağlık uzmanınıza danışın. Düzenli ilaç kullanıyorsanız ve nane çayını her gün içmeyi planlıyorsanız bunu eczacınıza söyleyin.

Bebek ve küçük çocuklar

NCCIH, peppermint yağındaki mentolün bebek ve küçük çocukların yüzüne sürülmemesi ya da solutulmaması gerektiğini söyler; çünkü solunumu olumsuz etkileyebilir. Bebeklere bal ve yarpuz çayı da verilmez (yukarıdaki uyarılara bakın). Çocuklara bitki çayı vermeden önce çocuk doktorunuza sorun.

Alerji

Daha önce nane içeren ürünlerden döküntü, nefes darlığı ya da dilde şişlik gibi bir tepki yaşadıysanız nane çayı içmeyin ve hekime başvurun.

Nane Kedi ve Köpekler İçin Güvenli mi?

Hayır: ASPCA, nane (Mentha) bitkisini kedi, köpek ve atlar için toksik olarak sınıflandırır; etken madde uçucu yağlardır ve büyük miktarda yenirse kusma ve ishale yol açar.

ASPCA kaydı bitkinin bahçe nanesi (Mentha sp., Lamiaceae familyası) olarak geçtiğini gösterir. Evinizde kedi ya da köpek varsa nane saksısını erişemeyecekleri bir yere koyun, demlediğiniz nane çayını ve kullanılmış yaprakları yerde bırakmayın. Hayvanınız nane yediyse ASPCA Hayvan Zehirlenme Merkezi'ne ya da veterinerinize danışın. Evcil hayvanlı evlerde bitki seçimi için ayrıca sivrisinekleri uzak tutan bitkiler yazımızdaki ASPCA tablosuna bakabilirsiniz.

Buket ve Süs Bitkisi Çay İçin Kullanılmaz

Çiçekçiden alınan buketler, vazodaki yeşillikler ve süs bitkileri yemek ya da içecek için değildir; Oregon State Extension'ın dediği gibi demleme için yalnızca tüketime güvenli olduğunu bildiğiniz bitkiyi kullanın.

Bir çiçekçi olarak net söylemeliyiz: kesme çiçekler gıda amacıyla üretilmez ve yetiştirme sırasında bitki koruma ürünleriyle işlem görmüş olabilir. Papatya, lavanta ya da gül dahil hiçbir buket çiçeğini çay yapmayın. Bitki çayı için yenilebilir olarak yetiştirilmiş ve kuru gıda olarak satılan ürünleri seçin. Çiçek çayları hakkında daha fazlasını kış aylarına tat katacak çiçek çayları yazımızda okuyabilirsiniz.

Çay saatinizi çiçekle süslemek istiyorsanız sofrada gözle tadını çıkaracağınız seçenekler var. Saat 17.00'ye kadar verdiğiniz siparişler İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Adana, Gaziantep ve Hatay'da aynı gün teslimat ile ulaştırılır; 81 ile gönderim yapıyoruz.

• Kahverengi Kutuda Beyaz PapatyalarSade çay masası · İncele
• Beyaz Kutuda Sarı Papatya ve AyçiçeğiNeşeli sofra · İncele
• Sarı Papatya ve Ayçiçeği BuketiMisafir sofrası · İncele
• Saksıda Zeytin AğacıKalıcı ev hediyesi · İncele
• Orkide ve Çikolata SetiÇay yanına tatlı · İncele

İlgili kategoriler

• Papatya BuketiKategoriyi incele →
• Ev HediyesiKategoriyi incele →
• Beyaz PapatyaKategoriyi incele →
• Sarı PapatyaKategoriyi incele →
• Ayçiçeği BuketiKategoriyi incele →
• Saksıda Zeytin AğacıKategoriyi incele →

İlgili Rehberler

Bitki çayları ve saksı bitkileri hakkında şu yazılar da işinize yarayabilir:

• Kış aylarına tat katacak çiçek çayları
• Gül çayının faydaları nelerdir?
• Lavanta çiçeği bakımı ve faydaları
• Bakımı en kolay saksı bitkileri
• Pratik bitki çoğaltma yöntemleri